TRUNG-TÁ TRẦN PHƯỚC THÀNH

 

 

Vụ không-tặc Nguyễn Cửu Viết xảy ra hôm trước th́ sáng hôm sau Trung-Tá Trần Phước Thành từ Sài-G̣n bay ra đến gặp tôi để hỏi thăm tin-tức. Ông nguyên là Giám-Đốc Nha Cảnh-Sát Quốc-Gia Trung-Nguyên Trung-Phần, bây giờ là Chánh Sở An-Ninh của Nha Hàng-Không Dân-Sự Việt-Nam.

Báo-cáo của tôi đă được chuyển ngay bằng máy vô-tuyến vào Bộ Tư-Lệnh CSQG/Ngành Đặc-Biệt từ chiều hôm qua, và đă được đánh máy thành công-thư để đưa qua tŕnh Tư-Lệnh Quân-Khu I cũng như giao cho tống-thư-viên đáp chuyến bay tải-thư đặc-biệt của Người Bạn Đồng-Minh mang vào Trung-Ương để xác-nhận*. Tôi lấy một bản sao báo-cáo ấy đưa cho Trung-Tá Thành. Ông chăm-chú đọc để xem có cần hỏi tôi thêm điều ǵ chăng.

-------

*Hồi đó, chưa có email, fax, điện-thoại cầm tay như bây giờ. Điện-thoại viễn-liên (của Bưu-Điện) th́ rất hạn-chế, v́ tốn nhiều tiền, đa-số Trưởng Ngành Đặc-Biệt ở địa-phương không có. (Xem Chương “Vấn-Đề Truyền-Tin.”

*

Hôm qua, được tin sự-việc xảy ra, tôi liền xin Người Bạn Đồng-Minh cho tôi dùng một chiếc trực-thăng của Hăng “Air America” để bay ra tận nơi quan-sát và mở cuộc điều-tra. Nhằm ngày chủ-nhât, bạn tôi phải trả thêm tiền phụ-trội cho một phi-công để phục-vụ riêng cho chuyến đi của tôi. Tôi dẫn Thiếu-Tá Ngô Phi Đạm cùng đi.

Vật trước tiên mà chúng tôi nh́n thấy là một chiếc phi-cơ của Hăng “Air Vietnam” đang nằm lẻ-loi trên góc tạm ngưng ở cuối đầu này đường-băng của sân-bay Phú-Bài (phi-trường của Huế, thuộc Tỉnh Thừa-Thiên). Được Đài Kiểm-Soát Không-Lưu xác-nhận là chính nó, tôi bảo phi-công đáp xuống đó. Chiếc tàu liên-hệ đậu lệch một bên trong vị-thế bị rời-bỏ vội-vàng; cửa lên/xuống mở rộng nhưng không có cầu-thang; hai bên thân trước, sát sau buồng lái, bị sức nổ xé toang một khoảng lớn.

Thiếu-Úy Hồ Đ́nh Phi, Chủ-Sự Đặc-Cảnh Quận Hương-Thủy sở-tại, lái xe Jeep từ nhà-ga đến đón chúng tôi. Vừa lúc ấy, qua máy vô-tuyến trên xe, Thiếu-Tá Trương Công Ân, Chánh Sở Đặc-Cảnh Thừa-Thiên‒Huế, báo-cáo là anh đang trên đường đi, v́ cần gom-góp các tài-liệu và tang-vật liên-hệ như tôi đă chỉ-thị nên đến trễ. Phi tóm-tắt tường-tŕnh công-việc đă làm: băng-bó tạm-thời và chở ngay các người bị thương cùng với các xác chết đến bệnh-viện Huế; tập-trung đoàn phi-hành và các hành-khách thoát nạn lại ở pḥng-khách phi-trường; rà-soát an-toàn trong ḷng tàu; thu-thập chứng-tích liên-quan đến vụ nổ; phỏng-vấn các chứng-nhân; ḍ t́m đồng-lơa; v.v...

Phi hướng-dẫn chúng tôi trèo lên tàu. Hành-lư và đồ dùng cá-nhân ngổn-ngang, nhất là các loại đặc-phẩm của Đà-Lạt, trạm cất cánh cuối-cùng của chuyến bay. Ở chỗ lựu-đạn nổ, dâu, mận, mứt, mật, rượu, v.v... văng đổ tung-tóe, trộn lẫn với máu người be-bét, tạo nên một cảnh-tượng hăi-hùng.

Sau khi chụp các kiểu ảnh cần-thiết, tôi cùng Đạm và viên phi-công Mỹ lên xe Jeep của Phi theo tôi đến nhà-ga. Ở đây, tôi dành riêng pḥng-khách để hỏi chuyện một nữ và một nam tiếp-viên, là hai chứng-nhân chủ-chốt trong vụ không-tặc đầu tiên này trong lịch-sử hàng-không Việt-Nam.

Khi tàu vừa rời khỏi bầu trời Đà-Lạt th́ một nam-hành-khách tiến đến cửa buồng-lái, định xông vào. Nữ-tiếp-viên Hồng liền chặn lại, đẩy lui. Gă đưa cho thấy một quả lựu-đạn đă được rút chốt sẵn mà gă đang nắm trong tay, đ̣i phi-công lái thẳng ra Hà-Nội, đáp xuống sân-bay Gia Lâm (thuộc Việt-Nam Dân-Chủ Cộng-Ḥa, tức Cộng-Sản Việt-Nam, ở Bắc vĩ-tuyến 17).

Giằng-co ở lối đi giữa những hàng ghế đầu, cô Hồng nhanh trí kiếm kế đối-phó với quân cướp nguy-hiểm, cố gắng cầm chân gă lại, kéo dài thời-gian, và lừa cơ chế-ngự kẻ thù. Nam-tiếp-viên ở đằng sau, được cô báo-hiệu, đă dùng máy nội-đàm báo tin cho phi-công biết. Ông Dương Văn Em, Trưởng Đoàn Phi-Hành, đă liên-lạc, thảo-luận với Trung-Ương; và một kế-hoạch dàn cảnh để đánh lừa tên không-tặc đă được cấp-tốc thi-hành.

Trên tàu, các tiếp-viên cho gă biết là tàu đang bay ra Bắc, đúng theo ư muốn của gă; họ chỉ cho gă thấy vùng biển phía dưới, giải-thích là tàu phải bay ngoằn-ngoèo dọc theo duyên-hải h́nh chữ S của nước ḿnh. Dưới đất, Ban Chỉ-Huy Phi-Trường Phú-Bài hạ hết các lá quốc-kỳ nền-vàng-ba-sọc-đỏ của Việt-Nam Cộng-Ḥa ở trong và ngoài sân-bay, treo lên trên đỉnh Đài Kiểm-Soát Không-Lưu, nóc nhà-ga, và cổng ra/vào, mấy lá cờ nền-đỏ-sao-vàng của Cộng-Sản Bắc-Việt. Một số viên-chức an-ninh Quốc-Gia cũng đă cải-trang làm cán-bộ Miền Bắc, sẵn-sàng lên tàu hoan-nghênh gă, với mục-đích cấp-thiết là vô-hiệu-hóa quả lựu-đạn.

Thế nhưng khi phi-cơ hạ xuống đường-băng th́ tên không-tặc nhận ra đó là phi-trường Phú-Bài. Biết bị gạt, gă liền thả chốt lựu-đạn, tự-sát và gây tử-vong cùng thương-tích cho những hành-khách ngồi gần.

Ngay từ lúc đầu, hầu như mọi người đều cho rằng gă là một phần-tử cộng-sản. Tôi muốn t́m hiểu và không ngờ chính cô Hồng cũng đă b́nh-tĩnh và sáng-suốt ḍ-hỏi điều đó, trong suốt hai tiếng đồng-hồ gợi chuyện để gài bẫy tên cướp không-trung. Gă cần làm một chuyến đi xa, rời bỏ vùng đất mà ở đó gă không là ǵ cảm để đến một nơi mới-lạ mà gă thấy có hứa-hẹn nhiều. Gă hành-động táo-bạo như thế là để bạn-bè ở Miền Nam hết coi thường ḿnh, và để làm quà ra mắt với xă-hội ngoài kia. Gă chưa hề biết ǵ về Hà-Nội, không quen biết ai ở đó, và cũng không được ai giới-thiệu hay chỉ-dẫn ǵ cho chuyến đi.

Lúc ấy, tôi thấy xung quanh đă có mặt các sĩ-quan cao-cấp thuộc bốn phái-đoàn trong Ủy-Hội Quốc-Tế Kiểm-Soát & Giám-Sát Ngưng Bắn, cùng với Trung-Tướng Lâm Quang Thi là Tư-Lệnh Tiền-Phương Quân-Khu I, Đại-Tá Tôn Thất Khiên là Tỉnh/Thị-Trưởng Thừa-Thiên‒Huế, các phái-viên truyền-thông, v.v... Tôi yêu-cầu tất cả dành ưu-tiên cho tôi điều-tra nội-vụ. Tôi tóm-tắt cho Thiếu-Tá Đạm biết rằng tên không-tặc không phải là cộng-sản Bắc-Việt Xâm-Lược hoặc cộng-sản nằm vùng; gă chỉ là một phần-tử bất-măn, xuẩn-động. V́ Đạm đang tiếp-xúc với các hành-khách và đám đông nên tôi muốn anh có câu trả lời chính-xác, nếu có ai hỏi về lư-do và mục-đích của sự việc xảy ra.

Tôi vừa moi tin, vừa ghi-âm và ghi-chép thành bản thảo báo-cáo, được đoạn nào là cho chuyển ngay vào Sài-G̣n đoạn đó. Lúc Thiếu-Tá Ân đến, mang theo giấy-tờ cá-nhân, h́nh-ảnh và phiếu sưu-tra dấu tay của các người chết và bị thương, và cho biết tên của tên không-tặc là Nguyễn Cửu Viết, tôi cảm thấy thỏa-măn với chính ḿnh. Ước-đoán trước kia và nhận-xét hôm nay của tôi đều không sai.

Thời-gian tôi c̣n phục-vụ ở Vùng II, tôi có chú ư đến một bản tin t́nh-báo của Đặc-Cảnh Tỉnh Tuyên-Đức nói về một thanh-niên ở Thị-Xă Đà-Lạt đă nhờ một người bạn ở Sài-G̣n kiếm giùm cho gă một quả lựu-đạn. Kết-quả điều-tra sơ-khởi cho thấy tên gă là Nguyễn Cửu Viết, quê ở ngoại-ô Thị-Xă Huế, bản-thân cũng như thân-nhân nội/ngoại không ai có liên-hệ ǵ với Việt-Cộng. Gă được cha+mẹ cho lên Tỉnh Tuyên-Đức ở học nghề thợ mộc với một người bà-con là chủ trại cưa. Ông này có một chiếc xe-hơi. Một hôm, Viết lái trộm xe ấy xuống đồi, rủi bị tai-nạn chấn-thương trên đầu. Từ đó, gă đổi tính, phát-ngôn bậy-bạ và hành-động dớ-dẩn. Đặc-Cảnh giám-thị, cả ở Huế, Đà-Lạt, và Sài-G̣n, nhưng không thấy gă có giao-tiếp với cộng-sản. Tôi đoán là gă sẽ cướp phi-cơ. Hồi đó trong xă-hội Việt-Nam có một khuynh-hướng lây nhiễm những bệnh lạ của nước ngoài: nào là tu-sĩ phá phép, đối-lập theo thời, khuôn rập buồn nôn, dáng nhại James Dean, tóc xơa híp-pi, đồng-tính luyến-ái, t́nh gái cho không, học-tṛ đánh thầy, cởi truồng chạy phố, v.v... chỉ cướp tàu-bay là chưa. Tôi thông-báo cho Đặc-Cảnh Quận liên-hệ ở Đô-Thành Sài-G̣n biết và đề-nghị cho bám sát người bạn của gă, nhưng không biết các cấp đồng-nghiệp trong đó có lưu-tâm hay không.

Bây giờ dự-đoán của tôi đă thành sự thật. Tôi vội điện vào Ngành Đặc-Cảnh Vùng II để xin lư-lịch và địa-chỉ của người bạn mà Viết nhờ kiếm lựu-đạn cho gă.

Khi Thiếu-Úy Phi mang về cho tôi những tấm ảnh về chiếc Air Vietnam lâm-nạn được sang từ cuộn phim mà tôi đă nhờ anh đem đi rửa, tôi kéo Đạm và viên phi-công của ḿnh ra về.

Lúc Trung-Tá Phạm Văn Ca, Giám-Đốc Nha Nội-Chính thuộc Ngành Đặc-Cảnh Trung-Ương, do Đại-Tá Huỳnh Thới Tây phái đi, bước đến từ một chiếc phi-cơ Air Vietnam khác, mới đáp xuống, th́ mọi việc cần làm đều đă được tôi làm xong.

Về đến Đà-Nẵng, ngay tối hôm qua, tôi đă dựa vào chi-tiết của Ngành Đặc-Cảnh Vùng II phúc-đáp mà gửi điện cho Sở Đặc-Cảnh Quận liên-hệ ở Sài-G̣n, yêu-cầu trong đó hỏi cung giùm kẻ bị t́nh-nghi cung-cấp lựu-đạn cho thủ-phạm của vụ toan cướp và đă phá-hoại tàu-bay này*.

-------

*Xem Chương “Chuẩn-Tướng Huỳnh Thới Tây”.

*

Trung-Tá Trần Phước Thành vừa ngỏ lời khen tôi tháo-vát th́ chuông điện-thoại reo.

Thiếu-Tá Đặng Văn Song, Chánh Sở Đặc-Cảnh Thị-Xă Đà-Nẵng, báo-cáo rằng một điệp-viên của ḿnh vừa bị Chi An-Ninh Quân-Đội Quận Quế-Sơn (Tỉnh Quảng-Nam) chặn bắt quả-tang mang theo trong người một số tài-liệu của cán-bộ nội-thành Đà-Nẵng chuyển lên mật-khu. Tiếp theo, Trung-Tá Nguyễn An Vinh, Chỉ-Huy-Trưởng Cảnh-Lực sở-tại, cũng gọi nhờ tôi can-thiệp để bảo-vệ điệp-vụ.

Tôi lật liếc nhanh vào cuốn tài-liệu tóm-lược mọi vấn-đề hiện-hành luôn luôn có sẵn bên tay, quay máy điện-thoại quân-sự gọi Đại-Tá Lê Quang Nhơn, Chánh-Sở An-Ninh Quân-Đội Quân-Khu I. Nghe tôi xác-nhận rằng nguời bị bắt là mật-viên của Đặc-Cảnh Đà-Nẵng và yêu-cầu giao cho tôi, Đại-Tá Nhơn sốt-sắng nhận lời. Ông cho biết là Quân-An đă bắt hai người chứ không phải một, và đồng-ư để tôi nhận lănh cả hai. Ông chuyển lệnh đến Phó Sở là Trung-Tá Huệ. Trung-Tá Huệ hỏi tôi sao không báo sớm, v́ vừa mới chuyển hai người ấy qua Pḥng 2 Quân-Đoàn I; nơi đây cần lấy lời khai mà tŕnh nội-vụ lên Tư-Lệnh, Trung-Tướng Ngô Quang Trưởng. Tôi lại gọi điện-thoại qua Đại-Tá Phạm Văn Phô. Cả Đại-Tá Phô lẫn Trung-Tá Hiển, Trưởng và Phó Pḥng 2, đều sẵn-sàng trả lại nội-bọn cho tôi. Tôi hỏi có cần làm thủ-tục giấy-tờ ǵ không, Đại-Tá Phô đáp không cần. Tôi nói thêm với Trung-Tá Hiển rằng những tin-tức mà Việt-Cộng nằm vùng ghi trong báo-cáo gửi lên mật-khu, kể cả t́nh-h́nh quân-sự của ta, đều đă được tôi kiểm-duyệt và chấp-thuận trước rồi, v́ cán-bộ trinh-sát nội-thành của đối-phương đă trở thành nhân-viên nhị-trùng của Đặc-Cảnh rồi. Tôi hẹn tôi sẽ đích-thân đến Bộ Tư-Lệnh Quân-Đoàn I mà nhận các đương-nhân, tránh bớt trung-gian để bảo-mật công-tác.

Tôi đă hội-họp nhiều lần với cặp Đại-Tá Nhơn‒Trung-Tá Huệ đứng đầu ngành Phản-Gián Quân-Sự, cũng như với cặp Đại-Tá Phô‒Trung-Tá Hiển cầm nắm ngành Quân-Báo, tại Quân-Khu này, nhưng nhân dịp này tôi mới thấy rơ là cả Chánh‒Phó của hai cơ-quan bạn ấy đều chung sức chung ḷng làm việc với nhau, không như một số Chánh‒Phó ở nhiều ngành và cấp khác, kể cả Cảnh-Lực, khiến tại một số nơi, phụ-nữ có câu: “Thà làm bé ông lớn hơn là làm lớn ông bé!” và trong công-quyền và trong quân-ngũ th́ có câu: “Thà làm lớn cấp bé, hơn là làm bé cấp lớn!”

Tôi gọi điện-thoại báo tin kết-quả can-thiệp của tôi cho Chánh-Sở Đặc-Cảnh và Chỉ-Huy-Trưởng Cảnh-Lực Đà-Nẵng, và cho Chỉ-Huy-Trưởng Cảnh-Lực Vùng I, Người Bạn Đồng-Minh của tôi, rồi bảo Sở Tác-Vụ báo-cáo sự-việc lên Ngành Đặc-Cảnh Trung-Ương đồng-thời chuẩn-bị hồ-sơ để đợi tôi giải-quyết hậu-quả của việc bất-trắc đă xảy ra cho điệp-viên.

Xong, tôi quay lại th́ thấy Trung-Tá Thành đang chăm-chú nh́n tôi. Tôi hỏi ông xem sau khi đọc xong bản tường-tŕnh về vụ không-tặc th́ ông có cần hỏi thêm ǵ tôi không. Ông lắc đầu, rồi gật gật đầu thong-thả nói:

‒ Thấy rơ việc làm của anh, tôi thỏa-măn vô cùng.

*

Ngoại-trừ các cảnh-nhân mới được tuyển-dụng và các quân-nhân mới được biệt-phái qua Cảnh-Lực sau này, không có viên-chức Công-An Cảnh-Sát thâm-niên cao-cấp và trung-cấp nào mà không biết đến Trung-Tá Trần Phước Thành.

Ông nguyên là Phó Giám-Đốc của Trung-Tâm Huấn-Luyện & Tu-Nghiệp Cao & Trung-Cấp, về sau là Trường T́nh-Báo Trung-Ương, thuộc Bộ Tư-Lệnh Cảnh-Sát Quốc-Gia. Đại-Tá Đàm Trung Mộc, Giám-Đốc, chỉ quản-trị tổng-quát trên mặt lư-thuyết và giấy-tờ, và giảng H́nh-Luật Phổ-Thông. Phó Giám-Đốc Thành dạy T́nh-Báo và thực-sự điều-hành sinh-hoạt tại các lớp, hoạt-động thực-tập ngoài đường, và kỷ-luật nội-trú trong trường. Tôi đă về học ở đó nhiều lần. Tiêu-chuẩn học-tập của ông đặt ra rất cao. Mọi người đều ngán tính nghiêm-khắc, cương-quyết, tỉ-mỉ, và sắc-bén của ông. Tuy ông không nói ra nhưng học-viên cảm thấy theo ư ông th́ hầu như chỉ có ông mới thực-hiện nổi những nguyên-tắc và điều-kiện nhiêu-khê kia. Nhất là thời-buổi bấy giờ Cảnh-Sát khó ḷng mà được sự hợp-tác nhiệt-thành từ phía nhà-binh.

Trong t́nh-h́nh xáo-trộn sau chính-biến 1-11-1963, đặc-biệt ở thủ-phủ của Miền Trung, nơi liên-tục phát-xuất nhiều đợt tranh-đấu chống chính-quyền, Trung-Tá Thành nhờ nổi tiếng mẫu-mực nên được chọn từ ḷ đào-tạo ra, giữ trách-vụ Giám-Đốc CSQG Miền Bắc Trung-Nguyên Trung-Phần.

Nhân dịp ra Huế, tôi ghé thăm ông. Ông tâm-sự:

‒ Trên thực-tế, công-việc khó-khăn hơn lư-thuyết nhiều. Trung-Tướng Nguyễn Chánh Thi việc ǵ cũng hỏi đến tôi. Cộng-sản, dân-chúng, đảng-phái, tôn-giáo, sinh-viên, nghiệp-đoàn... Ngay đối với bạn, th́ giao-tiếp với Pḥng 2, An-Ninh Quân-Đội, cũng không phải là chuyện dễ; mà hễ đụng đến quân-nhân và các đơn-vị th́ cũng khó mà êm xuôi...

*

Lời nói ấy giờ đây tôi vẫn c̣n nhớ rơ. Sự thật là thế. Nhưng ư Trung-Tá Thành muốn nói là trước khi ghé vào thăm tôi ông vẫn đinh-ninh rằng Cảnh-Sát Công-An giữa thời chiến, dưới chế-độ quân-lực-trị, khó mà đạt được sự giúp-đỡ, nói ǵ sự nể-v́, từ phía quân-nhân.

Ông vừa đứng dậy định từ-giă tôi th́ chuông điện-thoại reo. Trung-Tá Phạm Văn Ca từ Ngành Đặc-Cảnh Trung-Ương gọi ra cho biết là Đại-Tá Huỳnh Thới Tây không bằng ḷng việc tôi điện thẳng cho Quận liên-hệ tại Sài-G̣n để nhờ họ điều-tra người bạn của tên không-tặc Nguyễn Cửu Viết. Đại-Tá Tây bảo tôi muốn làm ǵ ngoài lănh-thổ Vùng I th́ phải tŕnh xin quyết-định của Trung-Ương.

Lại một lần nữa tôi thấy rơ trở-ngại trong việc điều-hành cảnh-vụ mà rập khuôn theo phương-thức áp-dụng bên Quân-Lực: Pḥng 2 chỉ cung-cấp tin-tức t́nh-báo; kế-hoạch hành-quân phải do Pḥng 3 đưa ra. Các cấp lănh-đạo Cảnh-Lực bây giờ là quân-nhân; họ xóa bỏ cái chức-năng đa-hiệu của mọi nhân-viên Ngành Áp-Pháp, mà chính Sắc-Lệnh cải-tổ Cảnh-Lực Quốc-Gia năm 1971, dù đă thay-đổi đa-số quy-tắc, vẫn c̣n giữ lại ít nhất là một gia-tài, tuy ít được ai thấy rơ giá-trị để triển-khai: các cấp chỉ-huy Đặc-Cảnh đều có tư-cách Tư-Pháp Cảnh-Lại mà họ gọi là H́nh-Cảnh-Lại. Mỗi Chỉ-Huy-Trưởng CSQG cấp Tỉnh, Quận đều được quyền ban lệnh tầm-nă nghi-can cho toàn-quốc thi-hành; và với tư-cách Phụ-Tá Biện-Lư (Công-Tố-Viên) một Ṭa Án Sơ-Thẩm, các cấp chỉ-huy Đặc-Cảnh cũng được quyền yêu-cầu sự tiếp tay của các Tư-Pháp Cảnh-Lại thuộc các Ṭa Án khác, lúc cần th́ vẫn vượt không-gian và kḥi qua trung-gian.

Trung-Tá Trần Phước Thành cũng là quân-nhân, nhưng thuộc thiểu-số rành nghề, được biệt-phái qua Ngành Áp-Pháp từ hồi cấp-bậc c̣n hiếm, một đại-úy đă có thể làm Giám-Đốc CSQG một Vùng.

Tôi không nói ǵ với ông, nhưng ông bắt tay tôi thật chặt, như để tỏ ḷng thông-cảm của một người thuộc lớp đàn-anh.