CHUẨN-TƯỚNG NGUYỄN HỮU HẠNH  

HÔM ấy tôi đi Sài-G̣n.

Đến giờ ra sân để lên phi-cơ, đại diện của Trạm “Air Vietnam” mời tôi ra trước, nghĩa là đi qua hàng-rào ḍ t́m vũ-khí đựng trong hành-lư xách tay và mang trong người . Nhân-viên hữu-trách tươi cười đưa tay mời tôi đi qua, không rà soát ǵ. Họ đă biết tôi là ai, và biết là tôi hẳn có mang theo ít nhất là một súng lục pḥng-thân.

Trên sân đă có độ mươi sĩ-quan, đa-số là đại-tá Trưởng-Pḥng tại Bộ Tư-Lệnh Quân Đoàn I . Họ đứng một hàng, trong lúc một đại-tá khác th́ đứng trước mặt chuẩn-tướng Nguyễn Hữu Hạnh. Tôi đoán là viên đại diện ngỏ lời tiễn-đưa, và Hạnh đáp lời giă-từ.

HÔM qua, tôi đă gặp Hạnh trong pḥng-giấy của đại-tá Hoàng Mạnh Đáng, Tham-Mưu-Trưởng Quân Đoàn. Đáng đại diện trung-tướng Ngô Quang Trưởng, Tư-Lệnh Quân Đoàn I & Quân-Khu I, triệu-tập chúng tôi đến họp bàn về t́nh-h́nh Việt-Cộng và hoạt động phối-hợp t́nh-báo giữa các cơ-quan. Cùng có mặt lúc đó là các đại-tá, Nguyễn Xuân Lộc của Cảnh-Lực Vùng I, Phạm Văn Phô của Pḥng 2 Quân Đoàn I, Lê Quang Nhơn của Sở I Quân-An.

Chúng tôi đang họp th́ chuẩn-tướng Nguyễn Hữu Hạnh vào . Hạnh là Thanh-Tra-Trưởng của Quân Đoàn này . Các sĩ-quan kia th́ đă gặp Hạnh nhiều lần, lúc không có tôi, nên họ tưởng tôi mới gặp lần đầu; do đó, đại-tá Lộc giới-thiệu tôi .

Nhưng Hạnh đă tươi cười bắt tay tôi:

– Chúng tôi đă quen nhau từ trong Quân-Khu II .

TRONG đó, cơ-quan cầm đầu quân-sự cấp Vùng chia ra làm hai:

Bộ Tư-Lệnh Quân Đoàn II th́ đóng ở Pleiku, và Bộ Tư-Lệnh Quân-Khu II th́ đóng ở Nha-Trang.

NHƯNG Quân Đoàn II & Quân-Khu II hầu như không dung các Phó tướng-quân.

Trước hết là chuẩn-tướng Lam-Sơn.

Ông tên thật là Phan Đ́nh Thứ, nổi tiếng nhờ đa-tài . Nhưng, chữ tài liền với chữ tai một vần. Trong một buổi lễ, ông mặc lễ-phục, cùng với Cố-Vấn đi kiểm-soát các hàng quân. Viên Cố-Vấn Hoa-Kỳ thọc khăn tay vào trong ṇng súng của một quân-nhân, th́ thấy khăn dính dầu dơ: lính không chùi sạch khẩu súng của ḿnh. Để nêu bằng-chứng tắc-trách của lính dưới quyền của ông, viên sĩ-quan Đồng-Minh quệt vết dầu dơ từ chiếc khăn tay của anh-ta vào áo của ông. Đáp lại sự xúc-phạm ấy, ông đă giáng vào má anh-ta một cái tát tai . V́ thế, ông bị trù dập liên-hồi . Khi chuẩn-tướng Lam-Sơn làm Phó Tư-Lệnh Quân Đoàn II, ở Pleiku, một hôm có một quân-nhân vô-kỷ-luật xách súng đến tư dinh Tư-Lệnh định làm liều . Ông có mặt ở đó, ra lệnh cho y buông súng; nhưng y bất-tuân nên ông bấm c̣. V́ thế, ông bị câu-lưu, truy-tố ra ṭa .

RỒI đến chuẩn-tướng Nguyễn Hữu Hạnh. Hạnh được cử làm Tư-Lệnh-Phó Quân-Khu II, ở Nha-Trang.

Tôi không liên-quan ǵ đến Hạnh, nhưng v́ thói quen nghề-nghiệp tôi cũng t́m biết sơ-sơ đôi điều về ông. Khi chuẩn-tướng Huỳnh Thới Tây ra Vùng II, ngỏ ư muốn ghé thăm Hạnh, là tôi đưa Tây đến trụ-sở Quân-Khu, vào thẳng pḥng-giấy của Hạnh, khiến ông ngạc-nhiên sao tôi biết ông ngồi ở chỗ này .

Hạnh không được viên tướng Tư-Lệnh Vùng này ưa; nên ông ra Quân Đoàn I & Quân-Khu I, làm Tổng-Thanh-Tra .

Là một trong số mấy tướng bị cho giải-ngũ, vào đầu tháng 3-1974, Hạnh đến pḥng-giấy Tham-Mưu-Trưởng để chào từ-biệt đại-tá Hoàng Mạnh Đáng; nhân gặp chúng tôi, ông cũng luôn thể ngỏ lời chia tay chúng tôi .

Tuy ông giữ vẻ tự-nhiên nhưng tôi cảm thấy giọng nói vẳng lên đôi chút bất-măn từ trong ḷng ông.

Khi Hạnh đă ra khỏi pḥng, Đáng nói với chúng tôi:

– Ông ta là tướng-mặt-trận thật-sự, chứ không phải là tướng-văn-pḥng đâu .

Nhưng Đáng nói thêm:

– Mấy tay đó có cần ǵ đồng lương quân đội, giải-ngũ th́ thôi, đâu thiếu ǵ tiền.

SẴN trớn, Đáng nói qua chuyện buôn lậu của một tư-lệnh của một đơn-vị cũng đóng ở Đà-Nẵng này:

– Một hôm, có một đàn-em của hắn từ trong Sài-G̣n gọi điện-thoại ra, nhân-viên tổng đài nghe không rơ tên, tưởng là gọi tôi nên chuyển đường dây đến tôi . Tôi mới “a-lô!” là y nói liền: “Em đă gửi hàng ra rồi, chuyến này khá lắm; đại-tá cho người ra đón; phi-cơ X; cất cánh lúc Y giờ; thằng Z mang đi .”

NGỒI ở pḥng-giấy của đại-tá Đáng, chúng tôi có dịp nghe+thấy thêm được đôi điều . Tỷ như có lần, đầu năm 1975, nghe điện-thoại xong, ông bảo bên kia chờ máy, để ông vào tŕnh trung-tướng. Ông qua pḥng-giấy tướng Ngô Quang Trưởng, tŕnh xong, về trả lời người bên kia:

– Trung-tướng chỉ-thị anh em Không-Quân, khi thấy xe tăng, xe tải, bộ đội của chúng di-chuyển trên đường-ṃn Hồ Chí Minh, dù ở trong tầm oanh-kích của ta th́ cũng đừng hành động ǵ, cứ để cho chúng tiếp-tục chuyển quân vào Nam...

SAU tôi là Ban Lănh Đạo trung-ương Lực-Lượng Ḥa-Hợp Ḥa-Giải Dân-Tộc ra sân. Họ về Sài-G̣n cùng chuyến với tôi . Tôi nghe Dân-Biểu Phan Xuân Huy nói với Thượng-Nghị-Sĩ Vũ Văn Mẫu và các bạn cùng phe:

– Tao có mang súng mà nó có rà ra đâu!

Mẫu nói:

– Máy-móc ǵ rồi cũng thua con-người mà thôi!

Tôi nghĩ rằng các nhân-viên kiểm-soát thừa biết là các nhân-vật dân-cử được cấp vũ-khí tuỳ-thân.

Chuẩn-tướng Nguyễn Hữu Hạnh cùng các sĩ-quan đi đưa, và thạc-sĩ Vũ Văn Mẫu cùng nhóm đồng-hành, đă đến cầu thang phi-cơ, nhưng bị nhân-viên hàng-không chận lại chưa cho lên.

Viên đại diện Trạm “Air Vietnam” mời tôi lên trước, đợi tôi ngồi xong mới để cho các hành-khách khác lên.

(c̣n nữa)