SI-GN:

HN NGỌC VIỄN-ĐNG

 

I

Ti-liệu nước ngoi

 

        I.1/  Trong tc-phẩm Hanoi and Ho Chi Minh City: The Long Struggle of Two Cities (H-Nội v Thnh-Phố HCM: cuộc gắng sức lu di của Hai Thnh Phố ấy), độc-giả đọc thấy ở trang 304:

 

Nguồn:

https://books.google.com/books?id=gfA-AAAAQBAJ&pg=PA304&dq=Saigon,+la+perle+de+l%27Extr%C3%AAme+Orient&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgxNaNgfbWAhVTzmMKHUHfDkcQ6AEIKTAA#v=onepage&q=Saigon%2C%20la%20perle%20de%20l%27Extr%C3%AAme%20Orient&f=false

   

 

        Saigon được dng lm trung-tm hnh-chnh của Nam-Kỳ (vo năm 1862).  Do đ mới bắt đầu việc biến-cải ci phố chợ ny thnh thủ-phủ của thuộc-địa Đng-Dương, một thủ-đ thường được nhắc đến như l Hn Ngọc Viễn Đng.

I.2/ Trong tc-phẩm Les Noms de la ville depuis trois sicles (Cc tn-gọi của Thnh-Phố Si-Gn từ 3 thế-kỉ nay), ở trang 43 tc-giả viết:

Nguồn:

https://books.google.com/books?id=9XM6lyaw9YYC&pg=PA43&dq=Saigon,+la+perle+de+l%27Extr%C3%AAme+Orient&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgxNaNgfbWAhVTzmMKHUHfDkcQ6AEIOTAD#v=onepage&q=Saigon%2C%20la%20perle%20de%20l%27Extr%C3%AAme%20Orient&f=false

 

 

            Trong số cc tn-gọi dnh cho Thnh-Phố Si-Gn, ci tn-gọi lm cho n hnh-diện nhất l từ-ngữ xc-định phẩm-chất được dng trong thời-k thuộc-địa: Hn Ngọc Viễn-Đng.  Sau đ th c cc tn-gọi khc km phần thơ-mộng hơn.

 

I.3/ Trong tập ti-liệu nhan đề Đng Dương của Phủ Tổng-Ủy Php tại Đng Dương (trang 114) phổ-biến tại Cuộc Triển-Lm Thuộc-Địa tại Marseille năm 1906, c đoạn:

Nguồn:

https://books.google.com/books?id=lzNCAQAAMAAJ&pg=PA114&dq=Saigon,+la+perle+de+l%27Extr%C3%AAme+Orient&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgxNaNgfbWAhVTzmMKHUHfDkcQ6AEIMjAC#v=onepage&q=Saigon%2C%20la%20perle%20de%20l%27Extr%C3%AAme%20Orient&f=false

      

 

        Saigon, thủ-phủ của Nam-K, xy quanh vị-tr phng-thủ của người An-Nam m qun Php v Ty-Ban-Nha tấn-chiếm năm 1859, sau thời-gian ti-thiết đ trở thnh Hn Ngọc Viễn-Đng v l thủ-đ lịch-sử của Đng-Dương (thuộc Php).

 

        I.4/ Trong tc-phẩm Les Chemins vers la Ville (Những Con Đường dẫn đến Thnh-Phố (Saigon), ở trang 114 c đoạn:

Nguồn:

https://books.google.com/books?id=7gyQTdq1LIUC&pg=PA114&dq=Saigon,+la+perle+de+l%27Extr%C3%AAme+Orient&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgxNaNgfbWAhVTzmMKHUHfDkcQ6AEIYzAJ#v=onepage&q=Saigon%2C%20la%20perle%20de%20l%27Extr%C3%AAme%20Orient&f=false

 

 

        Nn nhớ l việc đnh chiếm thuộc-địa đ bắt đầu tại Saigon hơn một phần tư thế-kỉ trước khi bắt đầu tại H-Nội (năm 1888). Thnh-phố (Saigon) hồi đ được xem l Hn Ngọc Viễn-Đng, một kiểu mặt knh nh hng của nền thuộc-địa Php cho đến năm 1902 th Phủ Ton-Quyền dời ra H-Nội.

 

        I.5/ Trong tc-phẩm De Saigon Ho Chi Minh Ville, Une Mtropole entre Utopies et Compromis (Từ Saigon đến 
Thnh-Phố Hồ Ch Minh, một thủ-đ ở giữa Khng-Tưởng v Thỏa-Hiệp) của Daniel Weissberg v Thi Thị Ngọc Du, ở trang 41 cc tc-giả viết:

Nguồn:

https://books.google.com/books?id=bDBMYKZmefoC&pg=PA41&dq=Saigon,+la+perle+de+l%27Extr%C3%AAme+Orient&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjgxNaNgfbWAhVTzmMKHUHfDkcQ6AEISTAF#v=onepage&q=Saigon%2C%20la%20perle%20de%20l%27Extr%C3%AAme%20Orient&f=false

 

 

        Hn Ngọc Viễn-Đng, thnh-phố thin-đường, đồng-thời với da trắng, ty-lai v da đỏ, l nơi pha-chế/th-nghiệm của nền vi-m dn-chủ thuộc-địa giữa cc năm 1925 v 1945 (Php bị Nhật đảo-chnh).    

 

II

Ti-Liệu tiếng Việt

 

        II.1/ Trong tc-phẩm Phong Thủy Việt Nam của Hong Long Hải, độc-giả đọc thấy:

Bởi pha Bắc Đng Dương l Lục địa Trung Hoa, pha Ty l Lục địa Ấn Độ, nn c khi người ta gọi Đng Dương l Bn Đảo (Bn Đảo Đng Dương). Ngy nay, danh từ ấy t được dng tới. Thời Php thuộc, c khi người ta gọi Đng Dương l Viễn Đng (Far East), Saigon l Hn Ngọc Viễn Đng. Ngy nay, người ta gọi chung vng nầy l Đng Nam .

 

II.2/ Trong bi-viết Đặng Thế Phong: Ti hoa bạc mệnh đăng trn diễn-đn Văn Thơ Lạc Việt v nhiều diễn-đn lin-mạng, tc-giả L Hong Long đ viết:

Ma xun năm 1941, c Tuyết cng (Đặng Thế) Phong từ Nam Định ln H Nội để tiễn chn v tạm biệt Đặng Thế Phong vo Si Gn (rồi đi Nam Vang). Ở kinh đ xứ Cha Thp, ở Hn Ngọc Viễn Đng một thời gian thấy cuộc sống cũng khng được thoải mi như mong muốn, Đặng Thế Phong trở về H Nội

ng chết ở vng ngoại thnh phố H Nội ở tuổi 24 vo năm 1942 (dưới thời Php-thuộc).

        Nguồn: http://vantholacviet.com/dang-the-phong-tai-hoa-bac-menh/

 

II.3/ Theo Từ-Điển Bch-Khoa mở Wikipedia, th:

        Thuật ngữ Hn ngọc Viễn Đng (tiếng Php: la perle de l'Extrme-Orient) l một mỹ danh được thực dn Php dng để chỉ thnh phố Si Gn, thủ đ của Lin bang Đng Dương thuộc Php thời kỳ đầu thế kỷ 20 (Viễn Đng ở đy l chỉ 3 nước thuộc địa ở cực Đng của Php, gồm Việt Nam, Lo Campuchia).

Đầu thế-kỉ 20 l từ 1900 đến 1950 (dưới thời Php-thuộc).

Nguồn: https://vi.wikipedia.org/wiki/Hn_ngọc_Viễn_Đng_(Si_Gn)

 

        II.4/ Bi-viết L Giải Mỹ Danh Hn Ngọc Viễn Đng đăng trn mạng ảo vnexpress c đoạn:

        Sự cạnh tranh của Anh, Php trong việc khai ha cc nước thuộc địa. Từ những năm 1895, Php tập trung xy dựng cơ sở hạ tầng ở thuộc địa nhằm pht triển kinh tế. Họ đặt tham vọng vượt mặt nước Anh tại Singapore v HongKong.

        Danh xưng Hn Ngọc Viễn Đng (La perle de lExtrme Orient) xuất hiện để chỉ cho Si Gn. Đy được xem l thủ phủ của Đng Dương về kinh tế, giải tr để cạnh tranh với Singapore của người Anh.

Nguồn: https://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/ly-giai-my-danh-hon-ngoc-vien-dong-cua-sai-gon-xua-3399077.html

 

        II.5/ Kiến-Trc-Sư Nguyễn Hữu Thi trn mạng ảo tuoitre.vn đ viết:

        Mong muốn tạo lập một đế chế thuộc Php tại Đng Nam chu , đ phần no tạo động lực ganh đua với đế quốc Anh. Đng Dương thuộc Php được dự kiến sẽ cạnh tranh với Ấn Độ thuộc Anh.

        Php tạo ra Hn ngọc Viễn Đng để đối ứng với Ấn Độ m Anh tấn phong l vin chu bu trn vương miện.

Nguồn: http://tuoitre.vn/tai-sao-co-ten-hon-ngoc-vien-dong-1157938.htm

 

III

Kết-Luận

 

        III.1/ Hn Ngọc Viễn Đng l danh-xưng của Thnh-Phố Si-Gn dưới thời Php-thuộc (trước 1945).

 

        III.2/ Người Phpu-Ty xa-cch Si-Gn (v Việt-Nam, Đng-Dương) nn mới sử-dụng chữ viễn l xa.  Người Việt-Nam -Đng l ở ngay trn đất/nh của mnh m gọi Si-Gn l Hn Ngọc Viễn-Đng (thấy sang bắt qung lm họ) th l mất gốc, tự mnh tch la qu cha đất tổ ra khỏi đời sống vật-chất lẫn tinh-thần của mnh.

 

        III.3/ Nếu c nhn-vật, lực-lượng no muốn lm cho Si-Gn sng chi như một Hn Ngọc th Hn Ngọc đ phải l Hn Ngọc -Chu hay l Hn Ngọc -Đng; như thế mới c -nghĩa, chnh-danh v gi-trị.

 

                                                                          L XUN NHUẬN